الشيخ محمد هادي معرفة ( مترجم : مولائى نيا )

20

تناسب آيات ( فارسى )

تشكل سياق سياق بين مجموعه‌اى از آيات ، به همين معنى كه ذكر شد ، متشكل مىشود . به طورى كه هريك از اجزاء آن ، مىتواند قرينه‌اى براى جزء ديگر آن باشد . اين نوع قرينه را « قرينه سياق » مىنامند . عوامل مناسبات و سياق تناسب بين اجزاء يك مجموعه ، بر حسب مورد ، فرق مىكند ؛ چه بسا مناسبتى كه بين اجزاء يك جمله و يك كلام و عبارت ، برقرار مىشود ، از تضاد بين دو ضد تشكيل مىيابد ؛ مانند : مناسبتى كه بين رحمت و عقاب ، كه بعد از رغبت و رهبت ( اعراض ) برقرار مىشود . بدر الدين زركشى مىگويد : « از جمله عادات و سبكهاى قرآن كريم ، اين است به دنبال بيان احكامى ، معمولا ذكر « وعد و وعيد » مىنمايد ؛ براى اينكه ذكر وعد و وعيد ، به دنبال بيان احكام ، باعث ايجاد انگيزه در مكلّفين مىباشد . و سپس آيات مربوط به توحيد ، تنزيه و تقديس پروردگار را به دنبال آن مىآورد تا اينكه مكلّف ، عظمت و بزرگى مقام ذات اقدس حق ( آمر و ناهى ) را ، به طور جدّى و صحيح ، درك نمايد . . . » آنگاه اضافه مىكند : « در مورد سورهء بقره و نساء و مائده و امثال آنها خوب دقت كن كه آنها را قطعا همان گونه كه بيان كرديم مىيابى » « 1 » . و اين در موردى است كه وجه تناسب آن كاملا روشن و ظاهر باشد .

--> ( 1 ) البرهان فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 40 .